Би нэг кино ярих уу гэдэг шиг Александра Девид Нилийн номноос уншсан зүйлээ сонирхуулъя. Бараг зуун жилийн өмнө хэвлэгдсэн энэ ном "Төвдийн шидтэнгүүд ба дүвчингүүд" нэртэйгээр Д.Төмөртогоо гуайн орчуулгаар хэвлэгдсэн байхаа. Түүнийг олж үзээгүй. Орос орчуулгаар Гомпа конглес, зомпа гэх мэт үгийг Гомбо, замбай /гурил/ гэж гөрдөж ойлгосон, бас 5-6 жилийн өмнө уншсан тул заримыг мартжээ.
....Жижигхэн голын модон гүүрээр хавчиг үүрэгтэй өвгөн бадарчинг гарч ирэхийн сацуу арван зургаан настай жаахан охин дамнуургаар ус зөөхөөр гол руу ирж явна. Түүнийг харангуут өвгөн ламтан хавчиг үүргээ газар чулуудаад охиныг хүчиндэхээр гэнэт дайрчээ. Бадарчны гараас арайхийн мултарч эхдээ ирэн ховлоход эх нь бадарчны төрхийг асуугаад "Гомпа конглес байна. Бушуухан очоод мөргө" гэжээ. Тэр үеийн Төвдөд ахмад хүмүүс, эцэг эхийн үг бараг хууль байжээ. Охиныг гүйж ирэхэд /уучлаарай гэсэн юм байлгүй дээ/ том чулуун дээр гүн бясалгалд орсон өвгөн бадарчин "Одоо бүх юм өнгөрсөөн охин минь. Танай хийдийн тэр ламын сүнс төрлөө олохгүй тэнүүчилж явахаар нь хүний төрөл олоход нь туслахаар чамайг бариад автал түүний нүгэл хэтийдэж, чи миний гараас мултраад явчихлаа" гэжээ. Үнэхээр тэр нутгийн нэгэн хийдийн лам нас бараад хэд хонож байсан юмсанж. Охин гэмшингүйгээр залбиран зогсоход "Видищь тэр ослика и ослицу /2 илжиг эвцэлдэнэ/ удахгүй дудран болж төрнө...
Энэ их сонин ном, дээрхийг ярихдаа би жаахан давсалчихсан байх шүү. Дахин тухтай унших санаатай, иймэрхүү юм сонирхдог хүмүүсийг уншсан, дуулсанаа хуваалцахыг урьж байна.
....Жижигхэн голын модон гүүрээр хавчиг үүрэгтэй өвгөн бадарчинг гарч ирэхийн сацуу арван зургаан настай жаахан охин дамнуургаар ус зөөхөөр гол руу ирж явна. Түүнийг харангуут өвгөн ламтан хавчиг үүргээ газар чулуудаад охиныг хүчиндэхээр гэнэт дайрчээ. Бадарчны гараас арайхийн мултарч эхдээ ирэн ховлоход эх нь бадарчны төрхийг асуугаад "Гомпа конглес байна. Бушуухан очоод мөргө" гэжээ. Тэр үеийн Төвдөд ахмад хүмүүс, эцэг эхийн үг бараг хууль байжээ. Охиныг гүйж ирэхэд /уучлаарай гэсэн юм байлгүй дээ/ том чулуун дээр гүн бясалгалд орсон өвгөн бадарчин "Одоо бүх юм өнгөрсөөн охин минь. Танай хийдийн тэр ламын сүнс төрлөө олохгүй тэнүүчилж явахаар нь хүний төрөл олоход нь туслахаар чамайг бариад автал түүний нүгэл хэтийдэж, чи миний гараас мултраад явчихлаа" гэжээ. Үнэхээр тэр нутгийн нэгэн хийдийн лам нас бараад хэд хонож байсан юмсанж. Охин гэмшингүйгээр залбиран зогсоход "Видищь тэр ослика и ослицу /2 илжиг эвцэлдэнэ/ удахгүй дудран болж төрнө...
Энэ их сонин ном, дээрхийг ярихдаа би жаахан давсалчихсан байх шүү. Дахин тухтай унших санаатай, иймэрхүү юм сонирхдог хүмүүсийг уншсан, дуулсанаа хуваалцахыг урьж байна.
